Το 1784 ο Γερμανός φιλόσοφος Ιμάνουελ Κάντ περιέγραφε το κίνημα των γάλλων philosophes του 18ου αιώνα με τα παρακάτω λόγια: "Διαφωτισμός είναι η έξοδος του ανθρώπου από την ανωριμότητά του, για την οποία υπεύθυνος είναι μόνο ο ίδιος. Ανωριμότητα δε είναι η αδυναμία να μεταχειρίζεσαι το νου σου χωρίς την καθοδήγηση ενός άλλου (...) Sapere aude!. Έχε το θάρρος να μεταχειρίζεσαι το δικό σου νου! Αυτή είναι η σημαία του Διαφωτισμού".
Σε αυτό ακριβώς το σημείο βρίσκεται και η βαθειά ρήξη που προκάλεσε ο Διαφωτισμός με την μέχρι τότε επικρατούσα τάξη των πραγμάτων. Ρήξη η οποία συνεχίζεται μέχρι τις μέρες μας σε ατομικό κυρίως επίπεδο και πολύ λιγότερο -δυστυχώς- σε συλλογικό.
Ο Διαφωτισμός δείχνει απεριόριστη εμπιστοσύνη στις δυνάμεις που θα παράξει ο άνθρωπος μετά από την απελευθέρωσή του από τα σκοτάδια της άγνοιας και της προκατάληψης. Πιστεύει βαθειά στην υπεροχή του λόγου απέναντι στο ανορθολογικό. Στη δυνατότητα του ανθρώπου για πρόοδο και για βελτίωση της κοινωνικής και πνευματικής κατάστασής του. Ο Διαφωτισμός επιδιώκει την εξέλιξη πέρα από την παράδοση, πέρα από τις εν πολλοίς στείρες και αναχρονιστικές κληρονομημένες ιδέες. Απορρίπτει τις αυταρχικές και εκ πεποιθήσεως αντιδημοκρατικά εδραιωμένες πολιτικές και θρησκευτικές ιεραρχίες και δεν αναγνωρίζει συνθήκες που εξ ορισμού θεωρούνται αμετάβλητες, απαραβίαστες, δήθεν όσιες, και εσκεμμένα ιερές. Εξάλλου καμία τάξη δεν νομιμοποιείται μόνο και μόνο επειδή υπάρχει.
Εν αρχή ην ο λόγος. Ο λόγος (γνώση) συναδελφώνει τους ανθρώπους και τους καθιστά ίσους. Ακριβώς επειδή είναι προικισμένοι με αυτή την ιδιότητα, όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ίσοι. Ο ορθολογισμός λοιπόν και η εξίσωση του ανθρώπινου είδους οικουμενικά, χωρίς διακρίσεις και διαχωριστικά ψευτοϊδεώδη είναι η τριάδα της σκέψης του Διαφωτισμού. Ορθολογισμός, Εξισωτισμός και Οικουμενισμός.Λίγα ψήγματα ιστορίας, φιλοσοφίας, σκέψης και προβληματισμού. Όχι για καθοδήγηση, αλλά για σπορά. Όποιος θέλει φυτρώνει και όποιος δεν θέλει ανοίγει την τηλεόραση....
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου